جزیره کیش با توجه به ظرفیت‌های بی‌نظیر خود، می‌تواند به یک الگوی معماری برای مناطق با اقلیم گرم و مرطوب تبدیل شود. همکاری با معماران برجسته و استفاده از تجربه‌های بین‌المللی می‌تواند به شکوفایی طرح‌های نوین و خلاقانه در این جزیره کمک کند.

چشم‌انداز معماری کیش

به گزارش اقتصاد کیش در نشستی که با حضور هادی تهرانی، معمار برجسته ایرانی، علی حیدری وند رئیس جامعه مهندسان کیش و اعضای کارگروه معماری این جامعه برگزار شد فرصتها و چالشهای  هنر معماری در کیش  مورد تحلیل و ارزیابی قرار گرفت .هدف از این نشست، ارتقاء سطح معماری در کیش و ترویج طراحی های نوین و متناسب با اقلیم خاص جزیره بود. در این گزارش مهم‌ترین مباحث مطرح‌شده و پیشنهادات ارائه‌ شده در این جلسه بررسی می‌شود .   

در جلسه کارگروه معماری جامعه مهندسان کیش، علی حیدری وند، رئیس هیئت مدیره این جامعه، با ابراز خرسندی از حضور هادی تهرانی در جزیره کیش، از همکاری ایشان به عنوان طراح معمار در پروژه هتل پنج ستاره‌ای که در دست اجراست، تقدیر کرد.  

حیدری وند ضمن اشاره به اهمیت حضور افراد برجسته‌ای همچون مهندس تهرانی در پروژه‌های مهم جزیره، از ایشان خواست که با همکاری مهندسان معمار کیش، آتلیه معماری خود را در این جزیره راه‌اندازی نماید. این گام، فرصتی مناسب برای بهره‌گیری از طرح‌های نوآورانه، خلاقانه و مبتنی بر تکنولوژی روز دنیا خواهد بود .

با این اقدام جزیره کیش شاهد شکوفایی در زمینه معماری خواهد بود و به عنوان یکی از مقاصد برجسته معماری، در سطح بین‌المللی شناخته خواهد

شد.

لزوم ارتقاء کیفیت معماری کیش

مریم فتحی دبیر کارگروه معماری جامعه مهندسان کیش در این جلسه  گفت :کارگروه معماری جامعه مهندسان کیش با هدف ارتقاء کیفیت معماری و سامان‌دهی به فرآیند طراحی در جزیره کیش شکل گرفته است و  با گردهم‌آوری معماران و طراحان جزیره، به‌عنوان مرجع تخصصی در زمینه معماری کیش فعالیت می‌کند. این کارگروه با بهره‌گیری از تجربه حرفه‌ای اعضا و تعامل با نهادهای مرتبط، بستری برای تبادل دانش، هماهنگی طراحی‌ها و ارتقای کیفیت معماری جزیره فراهم می‌کند .

 مهندس هادی تهرانی

 هادی تهرانی، یکی از معماران شناخته‌شده ایرانی در سطح بین‌المللی است که با توانایی تلفیق معماری سنتی ایرانی با فناوری‌های نوین، در عرصه معماری جهانی مطرح شده است. وی به دلیل طراحی‌های خلاقانه و نوآورانه خود، شهرت زیادی دارد. تهرانی که تجربه‌های گسترده‌ای در پروژه‌های بین‌المللی دارد، در این جلسه بر اهمیت ارتقای کیفیت معماری و استفاده از تکنولوژی‌های نوین در طراحی‌های کیش تأکید کرد .

وی در این نشست از تجربیات خود در آلمان صحبت کرد و بر لزوم پیشرفت مستمر در معماری تأکید نمود و گفت: "ما باید همیشه به دنبال بهبود باشیم و هیچ‌گاه از وضعیت موجود قانع نشویم. تلفیق سنت و مدرنیته می‌تواند راهگشای طراحی‌های موفق باشد .

وی در ادامه به پروژه‌های ویژه خود اشاره کرد، از جمله ساختمان "کرین هاسوس" در کلن آلمان که به شکل جرثقیل طراحی شده است و تبدیل به نماد این شهر شده است. همچنین اشاره کرد که در طراحی‌های خود همواره تلاش می‌کند که ساختمان‌ها بتوانند حسی خاص به انسان القاء کنند و بتوانند با فضا ارتباط برقرار کنند . تهرانی در رابطه با روش طراحی‌اش گفت: "برای هر پروژه، یک داستان تعریف می‌کنم و این داستان مبنای طراحی من است." وی پروژه‌های برجسته‌ای مانند ساختمان مشابه کشتی در هامبورگ و دانشگاه شیخ زاید در ابوظبی را طراحی کرده است، که همگی در نوع خود مثال‌هایی از طراحی‌های نوین و خلاقانه به‌شمار می‌روند.

اقلیم کیش به‌عنوان مبنای طراحی

اقلیم گرم و مرطوب کیش، تابش شدید خورشید و همجواری با دریا، طراحی معماری را ناگزیر به استفاده از راهکارهای غیرفعال اقلیمی می‌کند. ایجاد سایه، کنترل تابش، تهویه طبیعی، استفاده از فضاهای نیمه‌باز و پرهیز از نماهای تمام‌شیشه‌ای، از جمله راهکارهایی است که می‌تواند به کاهش مصرف انرژی و افزایش آسایش حرارتی منجر شود .

در این میان، طبیعت جزیره کیش نه یک پس‌زمینه، بلکه بخشی از ایده معماری است. ارتباط بصری با دریا، افق باز و کیفیت نور، ظرفیت‌هایی هستند که می‌توانند به خلق فضاهایی ماندگار و متناسب با هویت جزیره منجر شوند

صنعتی‌سازی، مصالح و دوام ساخت

در بخش دیگری از نشست، صنعتی‌سازی ساخت‌وساز به‌عنوان یکی از ابزارهای دستیابی به کیفیت پایدار مطرح شد. استفاده از سیستم‌های پیش‌ساخته، طراحی دقیق جزئیات اجرایی و کاهش خطاهای انسانی در فرآیند ساخت، می‌تواند نقش مؤثری در افزایش دوام ساختمان‌ها و کاهش اتلاف انرژی داشته باشد .

انتخاب مصالح ساختمانی در جزیره کیش باید بر پایه مقاومت در برابر رطوبت، تابش خورشید و اثرات یون کلر موجود در هوا، بهبود عملکرد انرژی، دوام بلندمدت، سهولت نگهداری و هماهنگی با سیمای شهری و رویکردهای معماری پایدار انجام شود. رویکرد پایدار در معماری، تنها به فرم محدود نمی‌شود، بلکه از انتخاب مصالح تا نحوه اجرا و نگهداری بنا را در بر می‌گیرد .

 نقش معماران و کیفیت فرآیند طراحی

بابک شفیعی بهشتی از اعضاء کارگروه معماری با تاکید بر اهمیت نقش معماران گفت : در کنار مسائل فنی و اقلیمی، کیفیت معماری کیش به میزان زیادی به سطح آگاهی و رویکرد حرفه‌ای طراحان و معماران فعال در جزیره وابسته است. اشراف طراحان و معماران فعال در جزیره بر سبک‌ها، مکاتب و اصول اساسی آفرینش اثر، درک درست از فلسفه معماری و پرهیز از دنباله‌روی‌های کورکورانه، پیش‌شرط شکل‌گیری معماری منسجم و اثرگذار است .

از آنجائیکه جزیره با تکیه بر شرایط فیزیکی و طبیعی خود جذابیت های خاص خود را دارد میبایست طراحان با توجه به این موضوع حساسیت ویژه‌ای را در طرحهای خود لحاظ نمایند. در این میان، سیمای شهری به‌عنوان یکی از نخستین سطوح مواجه مخاطب با محیط ساخته‌شده، جایگاهی کلیدی در جهت‌گیری هندسه احجام، جانمایی بناها و انتخاب متریال‌ها دارد. نحوه استقرار ساختمان‌ها در سایت، تناسبات حجمی، مقیاس، و کیفیت مصالح به‌کاررفته، نقشی تعیین‌کننده در جذب مخاطب، خوانایی فضا و شکل‌گیری ادراک بصری منسجم از شهر ایفاء می‌کند.

وی افزود: یکی از عوامل تأثیرگذار بر کیفیت معماری در کیش، قطعه‌بندی شهری فاقد مطالعات جامع است که در برخی موارد محدودیت‌ها و دشواری‌هایی را در فرآیند طراحی به وجود می‌آورد. این امر می‌تواند امکان شکل‌گیری ایده‌های منسجم معماری و پاسخ‌گویی مناسب به بستر شهری را با چالش مواجه سازد و ضرورت بازنگری در رویکردهای برنامه‌ریزی و تقسیم اراضی را برجسته می‌کند .

از سوی دیگر، رابطه حرفه‌ای میان معماران، سازندگان و سرمایه‌گذاران از جمله مسائل ساختاری معماری در جزیره کیش به شمار می‌رود. در بسیاری از پروژه‌ها، فقدان فرهنگ مشترک حرفه‌ای و غلبه رویکردهای مبتنی بر فروش و واسطه‌گری، موجب تضعیف نقش معمار در هدایت فرآیند طراحی می‌شود. این در حالی است که معمار، به‌عنوان کنشگر اصلی تولید فضا، می‌تواند و باید نقش مؤثری در هدایت سلیقه عمومی و ارتقای کیفیت محیط ساخته‌شده ایفاء کند

تغییر مکرر طراحان در طول یک پروژه و ورود سلیقه‌های متعدد و ناهمگون، اغلب به آشفتگی مفهومی و کالبدی طرح منجر شده و انسجام معماری را از میان می‌برد. این وضعیت نشان‌دهنده ضرورت چاره‌اندیشی در سطح حرفه‌ای و نهادی است؛ چاره‌ای که از طریق تقویت جایگاه معمار، تعریف چارچوب‌های شفاف همکاری با کارفرما و ارتقای فرهنگ ساخت‌وساز قابل تحقق خواهد بود

دبیر کارگروه معماری جامعه مهندسان کیش در پایان گفت  : جزیره کیش با برخورداری از اقلیم خاص، طبیعت منحصربه‌فرد و ظرفیت‌های گردشگری و اقتصادی، این امکان را دارد که به الگویی شاخص در معماری همساز با اقلیم، مبتنی بر انرژی سبز و پایدار تبدیل شود. تحقق این هدف نیازمند نگاه یکپارچه به طراحی، تدوین ضوابط شفاف، ارتقای فرهنگ حرفه‌ای و همکاری مستمر میان معماران برجسته و جامعه مهندسی جزیره است .

مباحث مطرح شده در نشست تخصصی کارگروه معماری جامعه مهندسان کیش بیانگر این واقعیت است  که مسیر دستیابی به معماری باکیفیت و متناسب با هویت جزیره، مسیری قابل تحقق و نیازمند تصمیم‌گیری‌های آگاهانه و پیوسته است .