از حقوق اساسی و آزادی‌های عمومی، رفع حبس‌ها، حصرها و محدودیت‌ها گرفته تا گردش نخبگان تا ناترازی‌های اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و فرسایش‌های شدید منابع حیاتی و انرژی و فرسودگی روزافزون سرمایه‌های اجتماعی همه‌و‌همه در گروی عبور امن و سالم از این گردنه است.

شرایط امروز، روزگار ناتراز و پرمسئله و آزاردهنده سال آخر جنگ را تداعی می‌کند که ناگهان همه به این نتیجه رسیدند که کلید حل یکجا و تمامی مشکلات پذیرش قطعنامه‌ای است که چند سال پیش تصویب شده بود و پایان دادن به جنگی که ادامه آن برای حاکمیت به یک کابوس دهشتناک تبدیل شده بود.

فراموش نکنیم که وقتی برای اولین‌بار با مدیریت و هوشمندی زنده‌یاد هاشمی‌رفسنجانی گزارش کامل، مستند و صادقانه از شرایط کشور و آینده پیش رو از سوی مراجع مختلف نظامی، اقتصادی، سیاسی و اجرایی کشور به امام ارائه شد؛ بلافاصله تصمیم به پذیرش قطعنامه۵۹۸ از سوی ایشان اتخاذ و در کمترین زمان هم اعلام شد.

امروز هم به نقطه ای مشابه سال۶۷ رسیده‌ایم. اینکه مسئولان نظام پیوسته از حل مشکلات و معضلات سخن می‌گویند و جلسه سران قوا تشکیل می‌شود و رییس‌جمهور پیوسته صادقانه و دلسوزانه از وفاق سخن مي‌گويد و  عنوان می‌کند که اگر همه با هم باشیم و دست به دست هم بدهیم از پس مشکلات برخواهیم آمد و اینکه کارگروه‌هایی تشکیل شده است که بحران ناترازی را در حوزه‌های مختلف حل کنند؛ هیچ‌کدام هیچ ثمری نخواهد داشت، مگر اینکه برای عبور از این گردنه تدبیر و نقشه‌راه عاقلانه‌ای اندیشیده شود و مگر اینکه با مدیریت رییس‌جمهور و در کمترین زمان ممکن از سوی مسئولان عالیرتبه نظامی، اقتصادی، سیاسی و اجرایی کشور، گزارشى شجاعانه و صادقانه و مستند از وضع موجود کشور و آینده پیش رو در حالت‌های دوگانه "الف: حصول توافقی عادلانه و منصفانه با آمریکا" و "ب: عدم حصول توافق" تهیه و به عالیترین مقام تصمیم‌گیری یعنی مقام‌رهبری ارایه شود  که دراین‌صورت می‌توان اطمینان داشت که تصمیمی مقرون به مصلحت و‌ صواب از دل این فرآیند منطقی اتخاذ خواهد شد.

با این حساب، پزشکیان با وجود اینکه در طول چندماه ریاست‌جمهوری‌اش برخلاف انتظار نه‌تنها محبوبیت بیشتری کسب نکرده، بلکه به استناد نظرسنجی‌های معتبر از محبوبیتش کاسته هم شده است؛ اگر بتواند با این راهبرد کشتی بزرگ ایران را به‌درستی از دل این گرداب برهاند و به ساحل نجات برساند و پس از آن حتی اگر یک آجر هم جابه‌جا نکند ‌و بقیه مدت مسئولیتش را هم در خانه بنشیند؛ بی‌تردید اما نامش برای همیشه پرافتخار و یادش برای همیشه جاودان خواهد ماند

=پژوهشگر حوزه فرهنگ و سیاست،