سال هاست بخشی از ساختار مدیریتی ما گرفتار مدیرانی شده که نه موتور حرکت اند، نه حتی ترمز؛ آن ها صرفا سربارند. مدیرانی که حضورشان چیزی به سیستم اضافه نمی کند، اما غیبتشان شاید حتی بخشی از گره ها را باز کند. نه ایده ای دارند، نه جسارت تصمیم، نه توان مدیریت بحران و نه حتی انگیزه ای برای تغییر. اما هم چنان در جایگاه خود باقی مانده اند؛ بی صدا، بی اثر و گاه خطرناک تر از آنچه تصور می شود. خطرناک از این جهت که ناکارآمدی همیشه با فریاد وارد نمی شود؛ گاهی آرام، شیک پوش و پشت میزهای مدیریتی می نشیند، لبخند می زند، صورت جلسه امضا می کند و سال ها، بی آنکه کسی متوجه عمق فاجعه شود، جریان  بهره وری و انگیزه را از بدنه یک مجموعه دور می کند.

بدترین نوع ناکارآمدی، ناکارآمدی ساکت است. همان مدیری که نه پروژه ای را جلو می برد، نه مخالفت علنی می کند، نه پاسخ می دهد و نه حتی در بزنگاه ها دیده می شود؛ اما حقوقش به موقع و مزایایش کامل پرداخت می شود. مدیری که هنر اصلی اش، دوام آوردن است، نه اثرگذاری. و عجیب تر آنکه در بسیاری از مواقع، همین مدیران میانی، تبدیل به دیوار نامرئی توسعه می شوند. نه آن قدر بالا هستند که زیر نور افکار عمومی قرار بگیرند، نه آن قدر پایین که مجبور باشند پاسخ مستقیم مردم را بدهند. اما دقیقا همان جایی ایستاده اند که مسیر تصمیم ها را کند می کند، سرمایه گذار را خسته می کند، نیروی متخصص را فراری می دهد و انگیزه کار را در مجموعه ها از بین می برد .

مدیران میانی سربار، اغلب متخصص حفظ صندلی هستند، نه حل مسأله. آن ها خوب می دانند چگونه در جلسات کم رنگ حاضر شوند، چگونه مسئولیت را به آینده حواله دهند، چگونه از امضای تصمیم های سخت فرار کنند و چگونه در زمان بحران، پشت عبارت های کلی و مبهم پنهان شوند. در ظاهر همه چیز آرام است، اما زیر پوست سیستم، فرسایش آغاز شده است. فاجعه زمانی عمیق تر می شود که رانت نیز به این چرخه اضافه شود. وقتی معیار انتخاب مدیر، تخصص و کارآمدی نباشد، بلکه رابطه، بده بستان، حلقه های بسته و مصلحت های شخصی تعیین کننده باشد، نتیجه چیزی جز تولید مدیران بی اثر نخواهد بود. مدیرانی که نه برای ساختن آمده اند، نه برای تغییر؛ فقط آمده اند که بمانند. و این دقیقا همان آفتی است که آرام آرام می تواند یک جزیره را از درون تهی کند.

مدیران سربار فقط چند صندلی اشغال شده در ساختار اداری نیستند؛ آن ها به مرور به وزنه هایی تبدیل می شوند که حرکت یک مجموعه را کند می کنند، مدیری که نه قدرت تصمیم گیری دارد نه شناخت میدانی، نه جسارت پاسخ گویی و نه حتی توان مدیریت بحران، تنها به تحمیل بار اقتصادی و مسیرهای فرسایشی اداری منجر می شود. نتیجه چنین وضعیتی در کیش، چیزی فراتر از نارضایتی عمومی است؛ فرار نیروهای متخصص، ناامیدی بدنه کارشناسی، توقف ایده های خلاق و شکل گیری این حس تلخ که در بسیاری از بخش ها، بقا مهم تر از کارآمدی شده است.

وقتی بدنه اجرایی یک منطقه اقتصادی و گردشگری، زیر بار مدیرانی قرار بگیرد که صرفا برای پرکردن جایگاه ها انتخاب شده اند، انرژی مجموعه به جای توسعه، صرف جبران ضعف مدیریت می شود. در چنین شرایطی، سرمایه گذار معطل می ماند، نیروی کار دلسرد می شود و مردم هر روز بیشتر فاصله میان وعده ها و واقعیت را لمس می کنند. مدیری که باری از دوش شهر بر نمی دارد، دیر یا زود خود بخشی از بار شهر تبدیل می شود.

جزیره ای که باید نماد سرعت، خلاقیت، جذب سرمایه، گردش اقتصادی و مدیریت چابک باشد، با مدیران خسته، محافظه کار و بی تصمیم، به اتاق انتظاری بزرگ تبدیل می شود. جایی که همه منتظرند؛ منتظر یک امضا، منتظر یک تصمیم، منتظر یک پاسخ، و گاهی حتی منتظر پیدا شدن خود مدیر.

سال ها درباره ظرفیت های اقتصادی، گردشگری، تجارت و آینده روشن جزیره حرف زده ایم، اما کمتر درباره این حقیقت تلخ صحبت شده که بخشی از این ظرفیت ها زیر وزن مدیران سربار دفن می شود. مدیرانی که شاید در ظاهر هزینه ای روی کاغذ باشند، اما در واقع، هزینه پنهان آن ها بسیار سنگین تر است؛ هزینه ای که با فرار سرمایه، دلسردی های نیروهای متخصص، بی اعتمادی اجتماعی و کند شدن روند توسعه پرداخت می شود.

سرمایه گذار از بی ثباتی فرار نمی کند؛ از بلاتکلیفی فرار می کند. از مدیری که تصمیم نمی گیرد. از اتاق هایی که خروجی ندارند، از سیستم هایی که همه در آن عنوان دارند اما مسئولیت ندارند. بدنه اجتماعی جزیره هم این رخوت را حس می کند. وقتی مردم می بینند برخی مدیران بدون عملکرد مشخص، بدون پاسخگویی و حتی بدون حضور موثر، هم چنان از جایگاه، مزایا و امنیت مدیریتی برخوردارند، اعتماد عمومی ترک بر می دارد. جامعه، پیش از آن که از کمبود بودجه آسیب ببیند، از بی عدالتی فرسوده می شود.

نیروی جوان، متخصص و خلاق، بزرگ ترین سرمایه هر منطقه ای است. اما این نیروها در سیستم های رانتی و بسته، خیلی زود یا منزوی می شوند یا مهاجرت می کنند. چون می فهمند در بعضی ساختارها، تلاش کمتر از رابطه ارزش دارد و سکوت، امن تر از کار کردن است. این خطر کمی نیست. جزیره ای که نیروهای موثرش خاموش شوند و مدیران بی اثر در آن ماندگار شوند، دیر یا زود بهای سنگینی خواهد داد. توسعه فقط با برج و پروژه اتفاق نمی افتد؛ توسعه، محصول مدیریت سالم، تصمیم گیری شجاعانه و پاسخگویی شفاف است.

هیچ مجموعه ای با مدیران تماشاچی رشد نمی کند. مدیر، اگر قرار است فقط نظاره گر باشد، تفاوتش با مخاطب چیست؟ اگر قرار نیست مسئولیت بپذیرد، بحران را مدیریت کند، پاسخ بدهد و تصمیم بگیرد، چرا باید هزینه سنگین مدیریتش را مردم بپردازند؟ گاهی حذف یک مدیر ناکارآمد، از افتتاح ده ها پروژه مفیدتر است. چون بعضی آدم ها فقط فضا اشغال نمی کنند؛ آن ها زمان، انگیزه، اعتماد و آینده را اشغال می کنند. امروز، کیش بیش از هر زمان دیگری به مدیرانی نیاز دارد که جرات تصمیم داشته باشند، نه مهارت پنهان شدن. مدیرانی که میان مردم دیده شوند، نه فقط در لیست حقوق. کسانی که بلد باشند هزینه مسئولیت را بپردازند نه اینکه فقط از مزایای آن استفاده کنند. و تمام این باید ها به پیکره نحیف و آسیب دیده کیش وارد می شود و هرگز نمی توان به راحتی آن را جبران کرد. و شاید وقت آن رسیده یک سوال ساده اما جدی پرسیده شود: چند نفر از مدیران ما واقعا مدیرند و چند نفر فقط تماشاچی هستند با کارت ورود اداری که فقط هزینه تحمیل می کنند.

چرا که  هیچ اقتصادی با مدیران خنثی جان نمی گیرد، و هیچ جامعه ای زیر سایه صندلی های سنگین نفس راحت نخواهند کشید.

کیش بیش از مدیران پرشمار بی اثر و سربار، به مدیران موثر نیاز دارد؛ والا  شهری که زیر بار مدیریت سربار خم شود دیگر توان ایستادن برای توسعه را نخواهد داشت.