منطقه آزاد کیش در مقایسه اجمالی با شهرهای بزرگ کشور به عنوان منطقه خاص، نقش راهبردی در حوزه های گردشگری و سرمایه گذاری ایفا می کند و با رسالت و ماموریت مشخصی که بر عهده دارد به عنوان یک ظرفیت ملی که در قانون چگونگی اداره مناطق آزاد به آن تاکید شده، گام بر می دارد.
بی تردید مطالعات جامعه شناسی در حوزه های مختلف با بهره گیری از ظرفیت های موجود در حوزه دانشگاه های فعال در جزیره کیش و تحقق یافتن سیاست های تبیین شده مراکز علمی؛ گامی مهم برای ایجاد زیر ساخت های لازم جهت جذب دانشجویان خارجی و تحول آفرینی در حوزه ارتقاء سطح علمی این منطقه است.
بنابراین آموزش عالی برای رفع مشکلات کیش در حوزه های مختلف می تواند با برعهده گرفتن مسوولیت اجتماعی و در قالب"شهرک دانشگاهی" نقش موثری در رشد و توسعه جزیره کیش داشته باشد ولی تا کنون نقش آموزش عالی و کارکردی که دانشگاه ها باید در این منطقه برای حل مسائل و رفع مشکلات داشته باشند؛ تحقق نیافته است.
باید به این موضوع اهتمام ویژه داشت که محقق شدن این امر مهم نیازمند به یک هم افزایی و همکاری نهادهای دولتی و مردم نهاد است تا برخی از اهداف پیش بینی شده در این حوزه اجرایی شود.
جزیره کیش با داشتن فرهنگ غنی ضمن این که از یک جامعه تربیت پذیر از جمله " فرهنگ بالای ترافیک شهری در سطح کشور و .." برخوردار می باشد، اما همین جامعه بر اساس زندگی کوتاه مدت ساکنان آن است که بیشتر مسائل و مشکلات موجود جزیره برگرفته از زندگی موقت افراد در جزیره کیش و متناسب با وضعیت اقتصادی و گردش نیروهای انسانی بالا، شکل گرفته است.
طبق باور بسیاری از کارشناسان رفع مشکلات پیش رو مستلزم داشتن نگاه ویژه به حوزه های مربوطه و اتخاذ تدابیر لازم بر اساس شرایط جزیره ای است.
همچنین تصویب قوانین در سطح کشور و تعمیم آن به مناطق آزاد از دیگر چالش های ناشی از تصمیم گیری سیلقه ای خارج از جزیره است که در این زمینه می توان به ممنوعیت واردات خودرو که باعث فرسودگی ناوگان حمل و نقل عمومی شده و عدم معافیت های مالیاتی اشاره کرد که بر مشکلات ساکنان این منطقه افزوده است.
بنابراین رویکردی که باید در این زمینه داشت، "مناطق آزاد را باید محل ایده پردازی دید" تا ضمن این که شاهد رونق بخشی مجدد جزیره کیش باشیم این جزیره به عنوان بازوی کمکی کشور ماموریت اصلی خود را با انتقال ایده های نو و خلاقانه به مناطق آزاد دیگر و سرزمین اصلی به نحو شایسته انجام دهد.
جزیره کیش بستر مناسب برای پیاده سازی ایده های نو و سنجش میزان موفقیت این ایده ها با کمک مراکز علمی و دانشگاهی فعال در جزیره کیش است که این مهم در سایه جامعه تربیت پذیری کیش که در دهه های گذشته نقش محوری نسبت به سرمایه های اجتماعی این منطقه داشته و به همان اندازه از تربیت پذیری بهتری برخوردار بوده است؛ نمود پیدا می کند.
بدون شک تجدید نظر درخصوص عدم تحمیل قوانین سخت گیرانه در شرایط اقتضایی از سوی سرزمین اصلی به مناطق آزاد، باعث رشد و توسعه ظرفیت های ارزشمند مناطق آزاد شده و کمک به اقتصاد ملی در شرایط تحریم ها پیش رو می شود.
به طور حتم متفاوت بودن مطالعات آینده پژوهی کیش با طرح جامع این منطقه به ویژه در تمامی حوزه ها مهم و حائز اهمیت می باشد و باید بر همین اساس امروز برای شخص 20 ساله که 50 سال بعد؛ سن 70 سالگی خود را تجربه می کند برنامه های راهبردی و رویکرد ویژه ای هدف گذاری کرد.