برای رشد و توسعهآنها نیز قوانین خاص و مختص این مناطق به تصویب رسیده است
که فرایند های کسب و کار و تجارت را تسهیل کرده است.
برای اداره بهتر مناطق آزاد باید به نکاتی خیلی توجه داشت
توجه به محدوده جغرافیایی و پتانسیل های نهفته در آن منطقه ،استفاده از افراد بومی
و آشنا به محیط برای حمکرانی آن مناطق و همچنین کاهش بروکراسی های اداری و تشریفات
روند سرمایه گذاری وغیره.
حکمرانی مؤثر تنها به وجود نهادهای حکمرانی ،سیاستها و قوانین
مکتوب وابسته نیست، بلکه به میزان زیادی به درک درست از ظرفیتها و محدودیتهای محدوده جغرافیایی بستگی
دارد. هر منطقه ای مجموعهای از قابلیتهای طبیعی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و زیرساختی
را داراست که میتواند مبنای شکلگیری الگوهای متفاوت حکمرانی قرار گیرد. از این رو،
تمرکز بر پتانسیل جغرافیایی در حکمرانی به معنای آن است که تصمیمگیری ها بر اساس ویژگیهای
واقعی فضا و مکان انجام شود.
هر منطقه آزادی دارای مزیتهای اقتصادی خاص خود است. برخی مناطق
برای صنعت، برخی برای تجارت و برخی برای گردشگری. حکمرانی باید بتواند این مزیتها
را شناسایی کرده و با سیاستگذاری مناسب، آنها را به موتور توسعه آن منطقه تبدیل کند.
برای مثال منطقه ای ظرفیت واردات و صادرات کالا و خودرو را
داراست منطقه ای از موقعیت های نفتی برخوردار است برخی مختص صیادی هستند و برخی
گردشگری که با شناسایی پتانسیل و محدوده جغرافیایی می توان در مسیر حکمرانی و
مدیریت مطلوب قدم برداشت.
نکته دوم که حائز اهمیت این است که هیچ حکمرانی در مناطق
آزاد بدون توجه به بعد فرهنگی و اجتماعی جامعه محلی ساکن در آن منطقه نمیتواند در
مسیر پیشرفت قرار بگیرد برای همین موضوع است که کارشناسان اصرار به استفاده از
توانایی های جوامع بومی و محلی در مدیریت مناطق را دارند چرا که آنها بیش از هرکسی
به میزان پتانسیل و امکانات آن منطقه واقف هستند ولی متاسفانه نه تنها مدیران و
کارمندان غیر بومی در حکمرانی مناطق آزاد استفاده میشوند که حتی برخی مدیران
پروازی هستند و حاضر به حضور دائمی در این مناطق نیز نیستند و همچنین از بومیان مشاوره ای برای ارتقا و توسعه مناطق نمی گیرند. در نتیجه این
نظام حمکرانی با بی توجهی به جامعه بومی سطح اعتماد عمومی را ازدست داده و با شکست
مواجه میشود.
و نکته دیگر شیوه حکمرانی در سایه قوانین و مقررات خاص این
مناطق و به دور از بروکراسی های اداری ، تشریفات دریافت مجوز ، پرداخت مالیات و
روندهای طولانی برای سرمایه گذاری و ساخت و ساز می باشد که اخیرا با بی توجهی
مسئولان به این موضوع همه موارد ذکر شده به گفته بسیاری از سرمایه گذاران با دست
انداز های بزرگی روبه رو شده است و امیدواریم در دولت چهاردهم و با شرایط موجود به
این مناطق نگاه ویژه ای داشته باشند تا
بتوان کشور را از وضعیت بد اقتصادی نجات داد.
در نهایت، آینده حکمرانی مؤثر مناطق آزاد در گرو آن است که سیاستگذاران از نگاه صرفاً اداری
فاصله بگیرند و با فهم عمیق از جغرافیا و پتانسیل های طبیعی ، جامعه بومی و محلی
مناطق و دوری از بروکراسی های اداری و کاغذ بازی های بیهوده الگوهایی منعطف و متناسب
با واقعیتهای هر منطقه را طراحی کنند و در این مسیر با تمام توان قدم بردارند .