به گزارش اقتصاد کیش  حسن فروزان‌فرد، رئیس کمیسیون حکمرانی سازمانی اتاق تهران  در پاسخ به این پرسش که برای تبدیل مناطق آزاد به ابزاری مؤثر در جذب سرمایه‌گذاری و توسعه تجارت خارجی چه اقداماتی ضروری است، اظهار کرد: نخستین اقدام، پذیرش مسئولیت از سوی حاکمیت برای تأمین زیرساخت‌هاست. نمی‌توان صرفاً زمینی بایر را به عنوان منطقه آزاد معرفی کرد و انتظار داشت سرمایه‌گذار خود همه زیرساخت‌ها را ایجاد کند.

رئیس کمیسیون حکمرانی سازمانی اتاق تهران گفت: رقابتی میان استان‌ها، استانداران و نمایندگان مجلس برای ایجاد منطقه آزاد شکل گرفت؛ به گونه‌ای که تقریباً هر استان تصور می‌کرد باید منطقه آزاد داشته باشد. این روند باعث شد منابع محدود کشور میان تعداد زیادی منطقه تقسیم شود و در نتیجه هیچ‌کدام از آنها از پشتیبانی لازم برای تبدیل شدن به یک منطقه آزاد واقعی برخوردار نشوند.

او افزود: سرمایه‌گذار باید از همان روز نخست به خدماتی مانند برق، آب، گاز، ارتباطات، نظام بیمه‌ای، خدمات بانکی و سایر زیرساخت‌های مورد نیاز با هزینه‌ای رقابتی و مناسب دسترسی داشته باشد. در حالی که امروز نگاه غالب این است که سرمایه‌گذار منبع تأمین مالی بروکراسی تلقی می‌شود و باید انواع عوارض و هزینه‌ها را پرداخت کند؛ به گونه‌ای که بخش قابل توجهی از منابع او صرف همین هزینه‌ها می‌شود و سرمایه کافی برای سرمایه‌گذاری مولد باقی نمی‌ماند.

وی  تأکید کرد: در یک منطقه آزاد حرفه‌ای، هزینه‌های اولیه سرمایه‌گذاری باید حداقل و رقابتی باشد تا سرمایه‌گذار منابع خود را صرف فعالیت مولد کند و در بلندمدت، منطقه از محل توسعه فعالیت‌های اقتصادی او منتفع شود.

فروزان‌فرد با بیان اینکه تاکنون هیچ‌یک از مناطق آزاد ایران به استانداردهای بین‌المللی نزدیک نشده‌اند، گفت: سرمایه‌گذار امروز امکان مقایسه مناطق آزاد ایران با مناطق آزاد کشورهای همسایه را دارد و وقتی این مقایسه انجام می‌شود، طبیعی است که گزینه‌های خارجی جذاب‌تر باشند.

وی در ادامه یکی از مهم‌ترین کاستی‌های مناطق آزاد ایران را نبود خدمات بانکی بین‌المللی عنوان کرد و افزود: حتی نتوانسته‌ایم در یکی از مناطق آزاد کشور شعبه بانک خارجی مستقر کنیم تا بخشی از محدودیت‌های بانکی موجود را جبران کند. این در حالی است که وجود بانک‌های بین‌المللی یکی از ابتدایی‌ترین ویژگی‌های مناطق آزاد موفق در دنیاست.

رئیس کمیسیون حکمرانی سازمانی اتاق تهران خاطرنشان کرد: در بسیاری از موارد، حتی دسترسی به خدمات بانکی در مناطق آزاد از سرزمین اصلی نیز محدودتر بوده است؛ زیرا همه بانک‌های داخلی نیز در این مناطق شعبه ندارند، اما در مقابل، هیچ بانک خارجی هم حضور ندارد. در حالی که در مناطق آزاد موفق منطقه، یکی از مهم‌ترین مزیت‌ها، حضور بانک‌ها، شرکت‌های بیمه و مؤسسات مالی بین‌المللی است که بستر تجارت را برای سرمایه‌گذاران فراهم می‌کنند.

وی در پایان تأکید کرد: توسعه تجارت بدون تعاملات بانکی و روابط سیاسی پایدار با شرکای تجاری امکان‌پذیر نیست. در شرایط فعلی نمی‌توان از مناطق آزاد انتظار معجزه داشت. منطقه آزاد تنها زمانی موفق خواهد بود که هم زیرساخت‌های لازم در آن فراهم شود و هم زمینه تعامل مؤثر با اقتصاد جهانی وجود داشته باشد. در غیر این صورت، طبیعی است که بازیگران خارجی تمایلی به حضور در این مناطق نداشته باشند و توسعه واقعی نیز محقق نشود.