کیش ایر از ابتدا تا کنون

شرکت هواپیمایی کیش ایر (Kish Airlines) در سال ۱۳۷۰ و در راستای توسعه گردشگری جزیره کیش آغاز به کار کرد. در دهه ۷۰ و با ساخت و سازها و مدرن سازی جزیره کیش و تبدیل شدن این جزیره به منطقه آزاد تجاری لزوم وجود راه ارتباطی بین جزیره کیش و سایر شهرهای ایران و همینطور کشورهای حاشیه خلیج فارس احساس می شد وبه همین منظور هواپیمایی کیش ایر که یک ایرلاین خصوصی و متعلق به سازمان منطقه آزاد کیش بود تاسیس گردید . در تعریف این خط هوایی باید گفت: کیش ایر جز ۵ شرکت ایرانی عضو یاتا است (یاتا انجمن بین‌المللی حمل‌ونقل هوایی است و سازمانی فرامرزی و متشکل از ۲۶۰ شرکت هواپیمایی است) که اهداف عمده‌ آن شامل 1- توسعه و ترغیب حمل و نقل هوایی ایمن، مرتب و اقتصادی به نفع مردم دنیا، تشویق بازرگانی هوایی و مطالعه مسائل مربوط به آن. 2- ایجاد وسیله و امکان همکاری میان شرکت‌های هوایی که به‌طور مستقیم یا غیر مستقیم دست اندر کار حمل و نقل هوایی بین‌المللی می‌باشند. 3- همکاری با سازمان هواپیمایی کشوری بین‌المللی (ایکائو) و دیگر سازمان‌های بین‌المللی که امکان عضویت دلخواه در آن وجود دارد، است. شرکت هواپیمایی کیش ایر همچنین دارای گواهینامه آیوسا است و اولین شرکت ایرانی است که به این گواهینامه دست پیدا کرده‌است.

هواپیمایی کیش ایر پس از ثبت و دريافت مجوزهاي قانونی به عنوان يکی از شرکت‌های تابعه سازمان منطقه آزاد کيش و در قالب يک شرکت سهامی خاص، فعاليت خود را از خرداد ماه سال 1370 با دو فروند هواپيماي اجاره اي شروع کرد. پس از طي دوره تاسيس و راه اندازی، از اواخر سال ۱۳۷۲ با تغيير استراتژی و رويکرد شرکت هواپیمایی کیش ایر، به کارگيری متخصصان کارآزموده و رعايت اصل صرفه جويی و فعاليت مداوم سبب شد تا کیش ایرلاین در مدت کوتاهی ضمن رفع مشکلات، به پيشرفت‌های قابل ملاحظه‌ای در زمينه بازرگانی، عمليات، فنی، خدمات فرودگاهی و پشتيباني برسد. این اتفاقات زمینه را فراهم کرد تا شرایط مناسبی در جهت رشد و سازندگي  آن فراهم شود. بعد از گذراندن این اتفاقات و مراحل اولیه هواپیمایی کیش ایر وارد مرحله‌ی جدیدی شد که شاید بتوان آن را دوره بازنگري و شکوفايي شرکت کیش ایر نامید. این مرحله از اواخر سال ۱۳۷۶ و با تغيير مجدد مديريت کلید خورد. هواپیمایی کيش اير در اين زمان ۱۰ فروند هواپيماي اجاره اي شامل هواپيماي ياک ۴۰ و توپولف ۱۵۴ در اختيار داشت که با تغيير سياست‌های ارزی بانک مرکزی، عدم واگذاري ارز دولتي و افزايش نرخ ارز براي شرکت هاي هواپيمايي، امکان نگهداري و انجام حداقل ساعت پرواز تعيين شده براي آن‌ها عملي نبود. لذا به منظور پيشگيري از ضرر و زيان احتمالي و در راستای بهینه‌سازی فعالیت‌های خود، هواپیمایی کیش ایر تعداد هواپيماهاي اجاره اي را کاهش داد. پس از کاهش هواپیماهای اجاره‎ای، شرکت هواپیمایی کیش ایر ساعت پرواز هواپيماهاي باقيمانده خود را افزايش داد. رفته رفته کیش ایرلاین سعی بر خرید هواپیماهای جدید و تغییر در ناوگان خود شد. از طرف دیگر هواپیمایی کیش ایر از خدمه‌ پروازی داخلی بیشتر و ایجاد تیم مهندسی تعمیرات استفاده کرد که این عوامل نقش مثبتی در راستای بهبود عملکرد و کارایی شرکت کیش ایر شد. در نهایت به سبب کارهای مثبتی که در این مدت انجام شد شرکت به نوعی به یک بلوغ رسید و اکنون دارای چند فروند هواپیما است که در بین ایرلاین‌های ایرانی مناسب به شمار می‌رود.

قطب های شرکت هواپیمایی کیش ایر فرودگاه‌های مهرآباد ( ترمینال کیش ایر در مهرآباد ) و کیش ( ترمینال پروازهای کیش ایر در کیش ) هستند. البته قطب دوم کیش ایر فرودگاه بین‌المللی شهید هاشمی‌نژاد مشهد می‌باشد. قطب شرکت هواپیمایی اصطلاحاً به فرودگاه اصلی فعالیت یک شرکت هواپیمایی می‌گویند. معمولاً مبدأ یا مقصد اکثر پروازهای یک شرکت هواپیمایی، قطب آن شرکت است. شهرهای کانونی شرکت هواپیمایی کیش هم تهران، شیراز، دبی و اصفهان هستند. البته دفتر هوا پیمایی کیش ایر ( مرکزی) در جزیره کیش قرار دارد.

هواپیمایی کیش ایر اهداف بلندمدتی را برای خود ترسیم کرده است که شامل : کمک رسانی به توسعه پایدار جزیره زیبای کیش، رشد برنامه پروازی کیش ایر در مسیرهای داخلی و خارجی، افزایش همکاری های عملیاتی، بازرگانی و فنی با سایر شرکت ها ، تحت پوشش قراردادن کلیه مناطق آزاد و رفع نیازهای مربوط به مسافرت های هوایی، بالا بردن ضریب ایمنی ناوگان، تجهیزات فنی و مسافران هواپیمایی کیش ایر، تبدیل شدن به یک شرکت هواپیمایی مبتنی بر ساز و کار خدمات الکترونیکی ، تقویت مناطق آزاد تجاری – صنعتی و ویژه اقتصادی از بندر اقیانوسی چابهار تا شهر آبادان از طریق گسترش زیرساخت های حمل و نقل هوایی و ...

با تفاسیر بالا و این عقبه درخشان انتظار بر این است که این خط هوایی با توجه به زحماتی که در طول سال ها مدیران و مسئولان وقت برای رشد و توسعه آن کشیده اند و آن را به جایی که امروز هست رسانده اند اولین جایی که به آن خدمت رسانی کند جزیره کیش باشد اما افسوس که تصمیمات غیر کارشناسی، دوباره زمزمه واگذاری کیش ایر را که متعلق به منطقه آزاد کیش است به گوش می رسد تا بر پایه سوددهی بیشتر در همه خطوط پروازی ارائه خدمت کند. ارائه خدمات به سایر نقاط کشور مورد انتقاد نیست این نکته جای تامل دارد که وقتی جزیره کیش از کمبود پروازها؛ تاخیر ها، قیمت های بالا و ... در رنج است چرا مسافران برای ورود و خروج از کیش با مشکلات بسیار دست و پنجه نرم کنند!

در ادامه این گزارش دیدگاههای برخی مدیران منطقه در مورد واگذاری کیش ایر از نظر می گذرد:

مدیرعامل منطقه آزاد کیش:

واگذاری کیش‌ایر قطع رگ حیات کیش است

محمد کبیری؛ مدیرعامل سازمان منطقه آزاد کیش در یکی از آخرین اظهار نظراتش در این ارتباط گفت: در چهار سال اخیر سازمان خصوصی‌سازی زیان بزرگی را به کیش تحمیل کرد و اجازه نوسازی و توسعه‌ ناوگان را به منطقه‌ آزاد کیش و کیش ایر نداد. کبیری گفت: سازمان خصوصی‌سازی بر واگذاری کیش ایر تاکید دارد اما ما معتقدیم قانون باید اجرا شود . مناطق آزاد دارای قانون خاص هستند و در قانون چگونگی اداره‌ مناطق آزاد موضوع کاملا روشن است.

در مواد قانون صراحت دارد که مناطق آزاد در حکم شرکت های دولتی هستند و از قوانین جاری مستثنی هستند.مناطق آزاد کیش حتی یک ریال از دولت برای تاسیس کیش بودجه نگرفته‌اند و اگر قرار باشد کیش ایر واگذار شود باید کل کیش واگذار شود.

کبیری گفت: رویکرد حاکمیت در قانون چگونگی اداره مناطق آزاد بر این اساس است که دولت بخشی از وظایفش را به شرکتی ارجاع دهد که آن شرکت بتواند بخشی از زیرساخت ها را ایجاد کند.در حقیقت خطوط هوایی ضرورت حفظ رگ حیات اقتصاد کیش است.در حال حاضر هم هشتاد درصد رفت و آمدها به کیش از طریق خطوط هوایی است که چهل درصد آن توسط کیش ایر صورت می‌گیرد. وی با طرح این سوال که واگذاری کیش ایر می‌تواند  تداوم این رویه را تضمین کند؟ ادامه داد: قطعا خیر؛ چرا که در تابستان آمدن از تهران به کیش سود دارد اما از تهران به استانبول رفتن سود بیشتر دارد. امروز ۲۸ ایرلاین خصوصی در کشور داریم و ایرلاین اختصاصی برای جزیره کیش مانند جاده در سرزمین اصلی است.همان طور که وزارت راه دنبال این است که جاده بکشد و خطوط مواصلاتی را وصل کند، برای کیش هم ایرلاین ضرورت دارد. وی با تاکید بر اینکه واگذاری مدیریت و نه مالکیت به ذینفعان کیش ممکن است، گفت: کیش ایر بخشی از پازل توسعه‌ کیش است.

نایب رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس:

مسئولیت کیش‌ایر باید بر عهده منطقه آزاد باشد

مهدی طغیانی نایب رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس هم در این رابطه گفت: اینکه توجه به بخش خصوصی یکی از الزام‌های توسعه است، هیچ حرف و حدیثی نیست اما برای موثر بودن ورود بخش خصوصی لازم است، فاکتورهایی در نظر گرفته شود تا این رویکرد به نتیجه مثبت منجر شود. طغیانی گفت: چند سال پیش هم بحث واگذاری ایرلاین کیش‌ایر به بخش خصوصی مطرح شد که در آن مقطع تعداد مخالفان این طرح بیشتر از آن‌هایی بود که خواستار سپردن کیش‌ایر به بخش خصوصی بودند.او افزود: در نهایت آن طرح بایگانی شد تا این ایرلاین تحت مدیریت  کیش به فعالیت خود ادامه بدهد.وی تاکید کرد: از آنجایی که «پرواز» تنها مسیر رفت‌وآمد به جزیره کیش است، اینکه منطقه آزاد با مشارکت کیشوندها مسوولیت این ایرلاین را عهده‌دار شود، در جهت کارآمدی و سرویس‌دهی بهتر ضروری به نظر می‌رسد.

نماینده مردم هرمزگان در مجلس:

واگذاری کیش‌ایر به بخش خصوصی، توجیهی ندارد

 احمد جباری نیز گفت: واگذاری کیش‌ایر به بخش خصوصی، هیچ توجیهی ندارد. جباری تاکید کرد: به دلیل توریستی بودن کیش، این ایرلاین همچنان باید زیر نظر منطقه آزاد فعالیت کند تا از این طریق از حقوق مردم بهتر صیانت شود.

وی گفت: کیش‌ایر برای مردم کیش و همچنین مسافران امتیازهای خاصی دارد، برای اینکه بتواند کما فی‌السابق در سرویس‌دهی عملکرد مطلوبی داشته باشد باید زیر نظر منطقه آزاد به فعالیت ادامه بدهد.او افزود : از آنجایی که کیش در صنعت گردشگری رتبه و جایگاه بسیار بالایی دارد، قطعا و طبیعتا باید حمل و نقل مردم بومی و البته مسافران زیر نظر مسئولان بومی مستقر در منطقه آزاد به کار خود ادامه بدهد.

مدیرعامل جامعه بازاریان کیش:

انتقال کیش ایر به «غیر» آسیبی جدی به کیش خواهد زد!

رحمان سادات نجفی، مدیرعامل جامعه بازاریان کیش در گفت و گویی با اشاره به اینکه مناطق آزاد تنها پروژه اقتصادی کشور است‌ که بدون ردیف بودجه دولتی مدیریت می‌شوند؛ در نتیجه هر آنچه در مناطق آزاد به وجود آمده، توسط مردم و سرمایه‌گذاری‌های انجام گرفته شده است تاکید کرد: کیش‌ایر، ایرلاینی متعلق به سازمان مناطق آزاد است که با درآمدهای ناشی از عوارض تشکیل شده و مالیکتش از آن کیش است و مردم کیش خودشان را در کیش‌ایر سهیم می‌دانند. وی گفت : مسلم است که این مردم کیش هستند که شایستگی مدیریت کیش‌ایر را دارند تا با سرمایه‌گذاری خود فعالیت کنند. وی گفت: از ‌آنجایی که کیش جنبه گردشگری دارد، هر خسران احتمالی به‌طور مستقیم به ضرر کیشوندان تمام خواهد شد و سرمایه‌گذاری چند صد همتی بخش خصوصی را تهدید خواهد کرد. سادات نجفی ادامه داد: کیش‌ایر ابزاری زیرساختی برای جزیره کیش به حساب می‌آید؛ بنابراین انتقال این ایرلاین به «غیر» آسیبی جدی به کیش خواهد زد.

دبیر جامعه هتل‌ داران کیش:

لزوم هدایت کیش‌ایر از طریق کیشوندان و سازمان منطقه‌ آزاد کیش

مهرداد تاوتلی، عضو هیئت مدیره هتل‌داران کیش گفت اگر بنا باشد، ایرلاین کیش به غیر کیشوند واگذار شود، بهتر است زیر نظر منطقه آزاد به فعالیت خود ادامه بدهد.

وی افزود: کشورهای توسعه یافته بنگاه‌ های اقتصادی را زیر نظر بخش خصوصی اداره می‌کنند اما از آنجایی که کیش خطوط ریلی و ماشینی ندارد مردم کیش برای امرار معاش و سرمایه‌ گذاری سرمایه‌ گذارانی که در جزیره فعالیت می‌کنند، نیاز مبرم به پرواز دارند.کیش‌ایر باید در شرایطی به بخش خصوصی واگذار شود که مدیریت این ایرلاین مهم در اختیار کیشو‌ندان باشد.یعنی می‌شود سهام کیش در بورس به سرمایه‌ گذارانی واگذار شود که در کیش فعالیت می‌کنند در غیر این صورت باید زیر نظر منطقه آزاد فعالیت کند.

و در آخر ...

حمل و نقل، اقامتگاه و پذیرایی سه رکن اصلی توسعه گردشگری هستند. این سه ضلع اصلی لازم است تا مثلث گردشگری اتفاق بیفتد و تشکیل شود و منطقه ای به عنوان مقصد گردشگری انتخاب گردد. در کیش نیز به واسطه جزیره ای بودن امکان حمل و نقل ریلی و زمینی توجیه پذیر نیست و به درستی صنعت حمل و نقل هوایی جایگزین شده است. ‌کار هوشمندانه سازمان منطقه آزاد کیش در سال 1370 مبنی بر راه اندازی ایرلاین هواپیمایی کیش ایر که تحت مالکیت خودش بود را ایجاد کرد تا با چند فروند محدود هواپیمای اجاره ای پروازها از مبدا و مقصد جزیره کیش انجام بگیرد؛موضوعی که رونق گردشگری منطقه را در آن سال ها چند برابر کرد و عواید آن در سال های بعد هم ادامه داشت. لذا کیش ایر متعلق به جزیره کیش و با هدف توسعه گردشگری و فعالیت های هتلداری و... شکل گرفت اما متاسفانه در سالهای اخیر به واسطه برخی سوء مدیریت ها  و نداشتن عرق نسبت به این خط هوایی تضعیف کیش ایر را سبب شده است و گاه و بیگاه کمر به واگذاری آن به بخش خصوصی بسته می شود. واقعیت این است که هواپیمایی کیش ایر بیش از چهار است که در حالت برزخ قرار دارد؛ نه خصوصی شده نه دیگر در اختیار سازمان منطقه آزاد کیش است! با این تفاسیر انتظار می رود بحث واگذاری کیش ایر یکبار برای همیشه حل شود و این فرزند کیش دوباره به آغوش کیش بازگردد..