تالاب‌های ساحلی کیش، همراه با صخره‌های مرجانی پیرامون جزیره، یک سامانه‌ی به‌هم‌پیوسته اکولوژیک را شکل می‌دهند که کارکردهای حیاتی متعددی دارند:

▪️ تنظیم تبادل مواد مغذی و رسوبات میان خشکی و دریا

▪️ کاهش انرژی امواج و حفاظت طبیعی از خط ساحلی

▪️ پشتیبانی از تنوع زیستی دریایی و زیستگاه‌های آبزی

▪️ افزایش تاب‌آوری اکوسیستم‌های مرجانی در برابر تنش‌های اقلیمی و آلودگی‌ها

هرگونه اختلال در تالاب‌های ساحلی—از تغییر کاربری و ساخت‌وساز تا ورود آلاینده‌ها—به‌طور مستقیم سلامت صخره‌های مرجانی و کل اکوسیستم دریایی کیش را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

نقش دانش سنتی در مدیریت آب و تالاب‌های ساحلی

در اقلیم خشک و کم‌بارش کیش، جوامع بومی با تکیه بر دانش تجربی، سامانه‌هایی هوشمند برای مدیریت آب و سازگاری با محیط ایجاد کرده‌اند؛ از جمله:

▪️ مدیریت سنتی رواناب و آب باران

▪️ قنات‌ها به‌عنوان شبکه‌های پایدار انتقال آب شیرین

▪️ آب‌انبارها به‌عنوان ذخیره‌گاه‌های راهبردی در دوره‌های خشکسالی

این سامانه‌ها نه‌تنها پاسخ به کمبود آب بوده‌اند، بلکه با کاهش فشار بر منابع زیرزمینی و ساحلی، به حفظ تعادل تالاب‌های ساحلی نیز کمک کرده‌اند. امروز، این میراث می‌تواند در قالب سیستم‌های هیبرید (دانش بومی + فناوری نوین) برای مدیریت پایدار آب و حفاظت از تالاب‌های کیش بازآفرینی شود.

تالاب‌های ساحلی کیش در چارچوب تغییر اقلیم

افزایش دما، بالا آمدن سطح آب دریا، شوری و فشار گردشگری، تالاب‌های ساحلی کیش را در معرض مخاطرات فزاینده قرار داده است. در این شرایط:

▪️ تالاب‌ها نخستین خط دفاع طبیعی جزیره‌اند

▪️ دانش بومی ابزار تشخیص زودهنگام تغییرات اکوسیستمی است

▪️ ادغام علم مدرن و خرد محلی، کلید تاب‌آوری بلندمدت کیش است

مسیر پیش‌رو

روز جهانی تالاب‌ها یادآور این واقعیت است که حفاظت از تالاب‌های ساحلی کیش، صرفاً یک اقدام محیط‌زیستی نیست؛

بلکه سرمایه‌گذاری راهبردی برای آینده جزیره است.

✔️ بازشناسی ارزش اکولوژیک تالاب‌های ساحلی

✔️ حفاظت یکپارچه از تالاب‌ها و صخره‌های مرجانی

✔️ احیای دانش سنتی مدیریت آب در کنار رویکردهای علمی

✔️ مشارکت جوامع محلی، نهادهای علمی و مدیریت شهری

بیایید کیش را به الگویی از همزیستی هوشمندانه انسان، دریا و تالاب تبدیل کنیم؛

جایی که تالاب‌های ساحلی زنده می‌مانند، مرجان‌ها نفس می‌کشند و توسعه با طبیعت همسو است.